مخازن ضربه گیر یکطرفه

 
 
در یک سیستم انتقال آب از طریق مجاری سر بسته مانند خطوط لوله که در آن انتقال آب به وسیله پمپاژ آب یا به صورت ثقلی انجام میگیرد ، عموماً پدیده ای تحت عنوان ضربه قوچی (ضربه چکشی یا water hammer) رخ می دهد که اثرات مخربی بر تجهیزات و خطوط لوله سیستم انتقال آب دارد. لذا به منظور از بین بردن یا کاهش پدیده ضربه قوچ و اثرات مخرب آن می توان از تجهیزات مقابله با ضربه قوچ استفاده نمود که موثر ترین آنها مخازن ضربه گیر می باشند که انواع متفاوتی دارند شامل سه نوع اصلی می باشند :
  1. مخازن ضربه گیر تحت فشار ( (air chamber or Hydropneumatic Tank
  2. مخازن ضربه گیر یکطرفه ( surge tank or one way surge tank)
  3. مخازن ضربه گیر اتمسفریک دوطرفه (دود کش خط لوله یا stand pipe)
مخازن ضربه گیر فوق بر حسب نیاز ممکن است به تنهایی و یا به صورت همزمان در یک سیستم انتقال آب به کار گرفته شوند. ما در اینجا به تشریح مخازن ضربه گیر یکطرفه ( surge tank or one way surge tank) می پردازیم .
برای آشنایی با مخزن ضربه گیر تحت فشار مقاله "مخازن ضربه گیر تحت فشار(air chamber) " را مطالعه کنید .
برای آشنایی با مخزن ضربه گیر اتمسفریک دو طرفه مقاله  "..... " را مطالعه کنید .
 
تانک ضربه گیر یکطرفه اتمسفریک  (surge tank or one way surge tank)
تانک ضربه گیر یکطرفه اتمسفریک که یکی از این انواع تانکهای ضربه گیر می باشد به منظور جلوگیری از، از هم گسیختگی ستون آب در خطوط انتقالی که سطح خط گرادیان هیدرولیکی (hgl)  آنها - که نمایانگر فشار دینامیکی آب در خط لوله در هر نقطه می باشد -بالاتر از حد نهایی ارتفاع مخزن باشد مورد استفاده قرار می گیرد .
این مخازن در فاز منفی موج فشار ناشی از ضربه قوچ  ، زمانی که خط گرادیان هیدرولیکی آب از ارتفاع نهایی مخزن ضربه گیر یک طرفه پایین تر قرار گیر تزریق آبِ داخل مخزن را به خط لوله از طریق مسیر اصلی که به یک شیر یکطرفه مجهز می باشد شروع کرده و تا زمانی که سطح آب مخزن و خط گرادیان هیدرولیکی آب بر هم منطبق گردند انتقال آب از مخزن به خط ادمه می یابد.
و در نهایت در فاز مثبت فشار همچنین در زمان پمپاژ آب در شرایط  پایا ی سیستم انتقال ، آب مخزن از طریق مسیر پر کن که به یک شیر فلوتر مجهز می باشد مجدداً تامین می گردد.
انتخاب سایز پرکن و سایز مسیر اصلی تانک ضربه گیر یکطرفه از اهمیت ویژه ای برخوردار است . سایز مسیر اصلی باید به گونه ای انتخاب گردد که بتواند در هنگام نیاز آب را به میزان لازم به خط تزریق نماید و مسیر پر کن نیز باید به گونه ای انتخاب گردد که بتواند آب تخلیه شده از تانک ضربه گیر یکطرفه را در زمان مورد نظرجایگزین نماید.
در خصوص جانمایی تانکهای ضربه گیر یکطرفه اتمسفریک می توان گفت محل انشعاب این مخازن بر روی خط انتقال معمولا در یک یا چند نقطه ماکزیمم نسبی مسیر پروفیل خط لوله در نظر گرفته می شود و معمولا به منظور ایجاد فشار الکترواستاتیک مورد نیاز و بالا بردن base level  مخازن ، آنها را بر روی پایه های بلند و یا در صورت فراهم بودن شرایط در نقاط مرتفع تر نصب می نمایند.
با توجه به اینکه مخازن ضربه گیر یکطرفه معمولا در مسیر خط لوله انتقال و در نقاط مرتفع نصب می گردند ، باید تمهیدات لازم برای پایش و بهره برداری و همچنین تعمیرات و نگهداری آنها  در نظر گرفته شود  و حفاظت های فیزیکی معمول از آنها صورت گیرد .
مخازن ضربه گیر یکطرفه می توانند از نظر جنس و سازه متفاوت باشند . معمولا با توجه به عواملی مانند حجم مخازن ، شرایط محیطی ساخت و نصب مخازن ، هزینه ساخت و . . . ممکن است این مخازن را از نوع فلزی و یا به صورت بتنی اجرا نمایند . به طور کلی می توان گفت عموما مخازن با حجم کمتر از 100 متر مکعب به صورت فلزی و مخازن با حجم بالاتر از 100 متر مکعب رابه صورت بتنی اجرا می نمایند





دفتر مرکزی :استان البرز - کرج - میدان مادر - جنب بانک پارسیان - ساختمان سهند - واحد 13 کد پستی: 3133614657

آدرس کارخانه : استان قزوین - شهرستان بویئن زهرا - شهرک صنعتی آراسنج - خیابان رازقی کدپستی: 4551168775